7 maja 1915 r. w Brzostku rozegrała się wielka bitwa między wycofującymi się wojskami carskimi a nacierającymi Austriakami. Szczególnie krwawe walki toczyły się o zdobycie rynku, kościoła i wzgórza cmentarnego.
      Operacja zakończyła się pełnym sukcesem Austriaków. Rosjanie w pośpiechu wycofali się za San. W ślad za nimi ruszyło wojsko austriackie. Wcześniej jednak pochowano poległych żołnierzy. W samym Brzostku odbyło się to 9 maja. W uroczystości brał udział sztab austriacki z gen. Kraliczkiem. Na skraju cmentarza parafialnego pochowano 303 żołnierzy. Ogółem w okolicy Brzostku poległo ich przeszło 2000. Grzebano ich w pobliżu miejsca, gdzie dosięgła ich śmierć. Dopiero w 1916 r. władze wojskowe przystąpiły do ekshumacji i budowy nowych cmentarzy. Pracami kierował Urząd Opieki nad Grobami Wojskowymi w Krakowie. Teren Galicji Zachodniej podzielono na okręgi. Okolice Brzostku znalazły się w okręgu pilzneńskim (V okręg cmentarny). Projekty cmentarzy na terenie tego okręgu wykonali dwaj architekci: por. Gustaw Rossmann i Michał Matscheko von Glassner. Oni też czuwali nad wykonaniem prac.
      Wszystkie cmentarze otrzymały numery ewidencyjne. W gminie Brzostek znajdują się one w następujących miejscowościach: Brzostek (nr 222, 223, 224, 225), Bukowa (nr 218), Gorzejowa (nr 227), Januszkowice (nr 217), Klecie (nr 220, 221), Przeczyca (nr 228), Zawadka Brzostecka (nr 226).
      Na większości cmentarzy na centralnym pomniku umieszczono inskrypcje w języku niemieckim - zwykle są to informacje o liczbie poległych lub fragmenty poezji Hansa Hauptmana. Treść tych ostatnich nawiązuje do tragicznych żołnierskich losów, ukazując zarazem wielkość ich ofiary.

ks. Bogdan Stanaszek

Zobacz galerię zdjęć »